Service Image
Energielabel monumenten

Uw monument verdient een zorgvuldig energielabel.

Sinds 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht ook voor monumenten. Maar een monument is natuurlijk geen gewone woning of een standaard bedrijfspand. Daarom vraagt een energielabel voor monumentaal vastgoed om een zorgvuldige beoordeling van het gebouw.

✓ Energielabels voor monumentaal vastgoed
Energielabel monument Vanaf 29 mei 2026
Energieprestatie
van monumentaal vastgoed
A → G

Ook een monument krijgt een energieprestatie.

Een monument heeft vaak een bijzondere bouwkundige geschiedenis. Dikke gevels, oude kapconstructies, historische kozijnen, bijzondere beglazing en later aangebrachte installaties kunnen allemaal onderdeel zijn van hetzelfde gebouw.

Toch moet ook bij monumentaal vastgoed worden vastgesteld wat de energieprestatie van het gebouw is wanneer een energielabel verplicht is. Het energielabel geeft inzicht in de energieprestatie op basis van de aanwezige bouwkundige en installatietechnische eigenschappen en de geldende bepalingsmethode.

Een monument krijgt dus niet automatisch een uitzondering omdat het een monument is. Sinds 29 mei 2026 is de algemene vrijstelling voor monumenten op de energielabelplicht vervallen.

29.05.2026

Sinds deze datum geldt de energielabelplicht ook voor monumenten in situaties waarin voorheen een vrijstelling gold.

Maar let op

De labelplicht en de minimale energieprestatie-eisen zijn twee verschillende zaken. Monumenten blijven voor bepaalde minimale energie-eisen uitgezonderd.

Waarom is dit belangrijk?

Vooral bij verkoop, verhuur en wijzigingen in een huurrelatie is het belangrijk om vooraf te weten of het monument labelplichtig is. Een ontbrekend geldig energielabel kan leiden tot vertraging en handhaving.

Wanneer heeft een monument een energielabel nodig?

Vanaf 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht ook voor monumenten. Dat betekent dat monumenteigenaren bij verschillende momenten rekening moeten houden met een geldig energielabel.

01 Verkoop Bij verkoop van een monument moet een geldig energielabel beschikbaar zijn.
02 Verhuur Bij verhuur moet het energielabel aan de huurder beschikbaar worden gesteld.
03 Huurcontract verlengen Vanaf 29 mei 2026 geldt de labelplicht ook bij het verlengen of vernieuwen van een huurcontract.
04 Grote renovatie Bij een ingrijpende renovatie kan eveneens een energielabel verplicht zijn.
!
Niet ieder monument is automatisch labelplichtig.

Er bestaan nog steeds uitzonderingen op de energielabelplicht. Daarom is het verstandig om bij monumentaal vastgoed eerst te beoordelen of het specifieke gebouw daadwerkelijk onder de verplichting valt.

Energielabel vermelden in advertenties

Wordt een monumentaal pand te koop of te huur aangeboden? Dan moet de energielabelletter in commerciële advertenties worden vermeld wanneer een energielabel verplicht is.

Monumentaal betekent niet automatisch labelplichtig.

Hoewel de algemene vrijstelling voor monumenten vanaf 29 mei 2026 is vervallen, bestaan er nog steeds situaties waarin een energielabel niet verplicht is.

Denk bijvoorbeeld aan bepaalde gebouwen zonder installaties voor het verwarmen of koelen van personen, gebouwen die uitsluitend voor erediensten of religieuze activiteiten worden gebruikt, bepaalde industriefuncties en enkele situaties rond tijdelijk gebruik.

01

Geen verwarming of koeling

Voor bepaalde gebouwen die niet worden verwarmd of gekoeld voor personen kan een uitzondering gelden.

02

Religieuze activiteiten

Gebouwen die uitsluitend worden gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten kunnen zijn uitgezonderd.

03

Andere uitzonderingen

Ook voor tijdelijk gebruik, bepaalde industriefuncties en kleine vrijstaande gebouwen bestaan uitzonderingen.

i
Eerst beoordelen, dan labelen.

Bij monumentaal vastgoed is het daarom verstandig om eerst te controleren welke gebruiksfunctie, omvang en situatie van toepassing zijn. Op basis daarvan kan worden bepaald of een energielabel nodig is.

Een monument vraagt om een zorgvuldige opname.

Een energieprestatieadviseur komt op locatie om het monument te beoordelen. Daarbij wordt gekeken naar de bouwkundige kenmerken van het gebouw en naar de aanwezige installaties.

Bij monumenten is goede documentatie extra waardevol. Oude bouwtekeningen, restauratiedocumentatie, informatie over renovaties en gegevens van installaties kunnen helpen om de woning of het gebouw zo goed mogelijk vast te leggen.

01
Gebouwschil Gevels, dak, vloer, ramen, deuren en andere relevante onderdelen van de gebouwschil.
02
Beglazing en kozijnen Het type beglazing en de eigenschappen van de aanwezige kozijnen worden meegenomen.
03
Verwarming en warm tapwater De aanwezige installaties voor verwarming en warm tapwater worden beoordeeld.
04
Ventilatie Het aanwezige ventilatiesysteem wordt meegenomen in de energieprestatieberekening.
05
Duurzame energie Bijvoorbeeld zonnepanelen of andere aanwezige voorzieningen voor hernieuwbare energie.

Zorgvuldigheid is belangrijk

Bij een monument kan de beschikbare informatie anders zijn dan bij een modern gebouw. Niet iedere constructie is direct zichtbaar en historische onderdelen kunnen door de jaren heen zijn aangepast. Daarom is het belangrijk om beschikbare bewijsstukken en gebouwinformatie zo goed mogelijk mee te nemen.

Van monument naar geregistreerd label.

Wilt u uw monument verkopen, verhuren of bent u bezig met een renovatie? Dan is het verstandig om tijdig te controleren of een energielabel nodig is.

01

Controle

We bekijken eerst of uw monument onder de energielabelplicht valt.

02

Opname

Een adviseur komt op locatie om het monument en de installaties op te nemen.

03

Berekening

De gegevens worden verwerkt volgens de geldende bepalingsmethode NTA 8800.

04

Registratie

Het definitieve energielabel wordt geregistreerd in EP-Online.

Welke informatie is handig?

Heeft u bouwtekeningen, restauratiedocumentatie, informatie over isolatie of gegevens van installaties? Houd deze dan bij de hand tijdens de opname.

Bouwtekeningen Plattegronden, doorsneden en beschikbare bouwkundige documentatie.
Restauratiegegevens Informatie over eerdere verbouwingen, restauraties en aanpassingen.
Isolatiegegevens Facturen, productinformatie of andere aantoonbare gegevens van isolatiewerkzaamheden.
Installatiegegevens Gegevens van cv-ketel, warmtepomp, ventilatie, zonnepanelen en andere installaties.

Veelgestelde vragen over energielabels voor monumenten.

De nieuwe energielabelplicht voor monumenten roept begrijpelijkerwijs vragen op. Dit zijn de belangrijkste.

Sinds 29 mei 2026 is de algemene vrijstelling voor monumenten op de energielabelplicht vervallen. Bij bijvoorbeeld verkoop, verhuur en bepaalde andere situaties kan daarom een geldig energielabel verplicht zijn.

Nee. Monumenten blijven uitgezonderd van de label-C-verplichting voor kantoren. De energielabelplicht en minimale energieprestatie-eisen zijn twee verschillende zaken.

In principe wel wanneer het monument onder de energielabelplicht valt. Sinds 29 mei 2026 geldt verkoop van een monument als een belangrijk transactiemoment waarvoor een geldig energielabel nodig kan zijn.

De energieprestatie wordt volgens de geldende bepalingsmethode vastgesteld, maar monumentale gebouwen kunnen bouwkundige eigenschappen hebben die sterk verschillen van moderne woningen. Denk aan historische gevels, kapconstructies, glas en kozijnen.

Een energielabel is in principe 10 jaar geldig. De exacte geldigheidsdatum staat bij het geregistreerde energielabel.

Ja. Juist bij monumentaal vastgoed kan het verstandig zijn om eerst vast te stellen of de labelplicht op uw specifieke gebouw van toepassing is. Op basis van onder andere gebruik, functie en gebouwkenmerken kunnen we u hierover informeren.

Energielabel voor uw monument

Eerst weten of uw monument labelplichtig is?

Wij kijken met u mee. Van de eerste controle tot de opname en registratie van het energielabel.

Monument aanmelden →